Wykłady 2017

Styczeń, 20.01.17 godzina 18.00 i 20.00
Profesjonalne wykorzystanie amatorskich obserwacji nieba

dr Przemysław Bartczak

W miarę rozwoju techniki budujemy coraz większe instrumenty astronomiczne umieszczane na Ziemi oraz w przestrzeni kosmicznej. Wydawałoby się, że amatorskie obserwacje nieba nie mają szans konkurować z profesjonalnymi obserwacjami. Czy to prawda ? Przyjdź na piątkowy wykład i przekonaj się.

 

Luty, 10.02.17 godzina 18.00 i 20.00
Dlaczego nocne niebo (nie) jest ciemne?

dr Sylwester Kołomański

Dlaczego nocne niebo jest ciemne? Odpowiedź na to pytanie wydaje się prosta – jest ciemne, bo nie widać Słońca. Jeśli jednak będziemy bardziej dociekliwi i nie zadowoli nas ta prosta odpowiedź to, mamy szansę na zdobycie wiedzy na kosmiczną skalę. Głębsze zastanowienie się na przyczyną nocnej ciemności może nas bowiem doprowadzić do zrozumienia tego, jak zbudowany jest Wszechświat.
Czy jednak samo pytanie o ciemność w nocy jest poprawne? Czy niebo nocne jest naprawdę ciemne? Prosta obserwacja tego nieba wskazuje, że współcześnie często ciemność nieba jest daleka od doskonałości. Przyczyną tego jest zjawisko o dość dziwnej i tajemniczej nazwie – zanieczyszczenie światłem.
Na pytania dotyczące ciemności lub jej barku postaramy się znaleźć odpowiedzi na najbliższym wykładzie popularnym.

 

Marzec, 16.03.17 godzina 18.00 i 19.30
Poznawanie Wszechświata

prof. dr hab. Tadeusz Michałowski

Człowiek zawsze chciał zrozumieć otaczający go świat. Interesowało go to co blisko „w zasięgu ręki”, ale i to co dalekie, również zjawiska zachodzące na niebie. Chciał też patrzeć i tam, gdzie „wzrok nie sięga”. Z naturalnej ciekawości człowieka narodziła się nauka w dzisiejszym tego słowa znaczeniu. Obiektem tej ciekawości zawsze był i nadal jest Wszechświat. Podczas wykładu przedstawione zostaną zmieniające się poglądy na Wszechświat, wynikające z obserwacji astronomicznych oraz z odkryć naukowych.

 

Kwiecień, 27.04.17 godzina 18.00 i 20.00
Jak człowiek podbija Kosmos

dr Justyna Gołębiewska

W 1957 roku rozpoczął się nowy rozdział w historii ludzkości. W przestrzeni kosmicznej znalazł się pierwszy obiekt stworzony przez człowieka - Sputnik. Jak do tego doszło i co przez te 60 lat udało nam się wysłać w kosmos dowiedzą się Państwo na wykładzie.

 

Maj, 25.05.17 godzina 18.00 i 20.00
Inne światy, czyli jak zaskakują nas planety pozasłoneczne?

dr Edyta Podlewska-Gaca

Na początku lat 90tych odkryto pierwsze planety krążące wokół innych gwiazd i do tej pory znamy już kilka tysięcy planet pozasłoneczych. Odkryte układy planetarne są jednak inne niż się spodziewano i całkowicie różnią się od naszego Układu Słonecznego. Na wykładzie dowiemy się, czym zaskoczyły nas planety pozasłoneczne, jak wyglądają odkrywane układy i czego dowiedzieliśmy się dzięki nim o powstawaniu i ewolucji układów planetarnych.

 

Czerwiec, 22.06.17 godzina 18.00 i 20.00
Czy istnieje planeta X?

dr Wojciech Borczyk

Od niepamiętnych czasów aż do końca XVIII wieku nasz układ planetarny liczył sześć planet i kończył się tuż za orbitą Saturna. Dziś wiemy, ze jest on wielokrotnie większy i zawiera niezliczoną liczbę bardzo różnorodnych obiektów. Podczas wykładu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Jak przebiegała historia badania Układu Słonecznego? Gdzie znajdują się jego granice? Czy możemy spodziewać się odkrycia nieznanych, dużych planet w naszym układzie? Czy te planety mogą zagrozić Ziemi?

 

Lipiec, 27.07.17 godzina 18.00 i 20.00
Teleskop kosmiczny Hubble'a

dr Krzysztof Kamiński

W połowie wieku XX rozwój technologii kosmicznych umożliwił umieszczanie teleskopów astronomicznych na orbicie wokółziemskiej. Jednym z najbardziej znanych przykładów astronomicznych teleskopów kosmicznych jest Hubble. Choć obecnie jest uznawany za ikonę amerykańskiej agencji kosmicznej, początkowo jego budowa budziła wiele wątpliwości, a późniejsza historia nie była jedynie pasmem sukcesów. Dziś, gdy minęło już ponad 25 lat pracy tego chyba najbardziej znanego teleskopu świata, możemy z perspektywy czasu docenić liczne spektakularne badania wykonane tym teleskopem. I choć już niebawem służba tego zasłużonego instrumentu badawczego dobiegnie końca a teleskop ulegnie zniszczeniu w atmosferze Ziemi, możemy z jeszcze większą niecierpliwością oczekiwać na zdumiewające wyniki badań nowych teleskopów kosmicznych i naziemnych.

 

Sierpień, 10.08.17 godzina 18.00 i 20.00
O sławnych kobietach w astronomii

dr Karolina Bąkowska

Wiele mówi się o tym, że kobietom w nauce jest bardzo trudno. Zmagają się z uprzedzeniami, dyskryminacją, a także ciężko pogodzić im rolę matek, żon, oraz naukowców. A jak to wygląda w astronomii? Harvardzką klasyfikację widm stworzyła Annie Jump Cannon. Do odkrycia pulsarów przyczyniła się Jocelyn Bell Burnell. Badanie rotacji galaktyk przeprowadziła Vera Rubin. O losach kobiet zajmujących się astrofizyką, których badania zmieniły nasze pojmowanie Wszechświata opowie zawodowy astronom kobieta.

 

Wrzesień, 7.09.17 godzina 18.00,
Biblioteka Miejska (czytelnia na parterze)
Wszyscy jesteśmy Astronomami
Karol Wójcicki

Astronomia to najstarsza nauka na świecie, a mimo tego wciąż można dokonać w niej wzniosłych odkryć. Gdy inne nauki odkrywają swoje sekrety jedynie w profesjonalnych laboratoriach, astronomia pozwala dokonać odkrycia nie ruszając się sprzed monitora komputera. Niejednokrotnie amatorzy odkrywali komety, planetoidy czy nawet planety krążące wokół innych gwiazd. Za sprawą nauki obywatelskiej i Ty możesz zostać odkrywcą.

 

Październik, 26.10.17 godzina 18.00 i 20.00
Pogoda kosmiczna czyli wpływ aktywności magnetycznej Słońca na klimat Ziemi

prof. dr hab. Paweł Rudawy

Słońce jest gwiazdą aktywną magnetycznie, więc oddziaływania plazmy z polem magnetycznym powodują powstawanie na Słońcu złożonych obszarów aktywnych, wielkich protuberancji, potężnych rozbłysków i monstrualnych koronalnych wyrzutów materii. Podczas wykładu spróbujemy pokazać, jaka jest natura tych zjawisk słonecznych i źródło ich energii? Czym jest pogoda kosmiczna i jak ją kształtują zjawiska związane z aktywnością magnetyczną Słońca? Czy pogoda kosmiczna wpływa na pogodę na Ziemi lub zagraża naszym sieciom energetycznym i satelitom?

 

Listopad, 9.11.17 godzina 18.00 i 20.00
Co Google i Facebook mają wspólnego z gromadami gwiazd?

dr Arkadiusz Hypki

Firma Google oraz Facebook to przykłady dwóch firm gigantów ze świata internetowego. Gromady gwiazd to obiekty astronomiczne, które składają się z gwiazd związanych grawitacyjnie, a więc stanowiących pewną całość. Podczas wykładu odpowiemy na pytanie, co firmy z branży technologicznej mogą mieć wspólnego z astronomią. Brak wspólnego mianownika jest tylko pozorny.

 

Grudzień, 14.12.17 godzina 18.00 i 20.00
Prawda i mity o IX planecie

dr hab. Agnieszka Kryszczyńska

Od odkrycia, przez 76 lat Pluton był 9 planetą naszego Układu Słonecznego. W 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna zgodnie z nową nomenklaturą zaliczyła go do grupy planet karłowartych, co oznacza, że Układ Słoneczny liczy obecnie 8 planet.
Zanim jeszcze Pluton stał się planetą karłowatą powstało wiele zmyślonych i niepotwierdzonych teorii o istnieniu kolejnej dziesiątej planety w naszym układzie.
Obecnie jednak istnieje hipoteza o istnieniu odległej dziewiątej planety w naszym Układzie Słonecznym, za którą przemawia kilka pośrednich faktów obserwacyjnych. Wykład dotyczyć będzie najnowszego stanu badań teoretycznych i jak poszukiwań planety na peryferiach Układu Słonecznego.